Szukasz kursu specjalistycznego z BHP, SEP lub kursu excel? Kurs edukacyjny!

Pawłowowska zasada związku czasowego

W podstawowym artykule pt. Odruch xvarunkovjy Pawłów tak sformułował odpowiedź na pytanie o konieczne warunki powstania nowego połączenia, wytworzenia się związku czasowego, powstania odruchu warunkowego:

Zasadniczym warunkiem wytworzenia odruchu warunkowego jest zbieżność w czasie, jeden raz lub kilkakrotnie, obojętnej podniety z bodźcem bezwarunkowym. Najszybciej i z najmniejszą trudnością wytwarza się odruch warunkowy, jeżeli podnieta obojętna bezpośrednio poprzedza bodziec bezwarunkowy20. W artykule Mózg i nauki przyrodnicze Pawłów pisze w odniesieniu do tego samego zagadnienia:

Ażeby to nastąpiło [tzn. aby wytworzy! się odruch warunkowy – przyp. W. S.], musi nowy, obojętny czynnik pojawić się raz lub kilka razy jednocześnie z czynnikiem związanym już z organizmem, tj. z takim, który przetwarza się w tę czy inną jego czynność. Nowy czynnik wstępuje wówczas w ten sam związek, co i pierwszy i przejawia się w tej samej czynności. W ten sposób nowy odruch warunkowy powstaje za pomocą starego11.

A zatem nowy związek czasowy powstaje tylko wówczas, gdy nowy bodziec działający na organizm wystąpi w sąsiedztwie czasowym czynnika związanego już z organizmem, którym może być albo odruch bezwarunkowy, albo dobrze wytworzony odruch warunkowy. U zwierząt odruchy warunkowe tworzą się niemal wyłącznie na podstawie odruchów bezwarunkowych, natomiast u ludzi wytworzone odruchy warunkowe odgrywają, w miarę rozwoju jednostki, coraz większą rolę przy powstawaniu nowych połączeń.

Pawłowowska zasada związku czasowego różni się więc w bardzo istotny sposób od klasycznej zasady asocjacyjnej. Zasada związku czasowego opiera się na związku organizmu z obiektywnie istniejącvm światem, zasada asocjacji ma charakter czysto subiektywny. Zasada związku czasowego jest wyrazem obiektywnych prawidłowości, podczas gdy zasada asocjacji jest wyrazem subiektywnej przypadkowości. Sąsiedztwo czasowe asocjacjonizm rozumiał jako bezpośrednie następstwo, podczas gdy w teorii Pawłowa granice tego sąsiedztwa dość plastyczne, ponieważ są wyznaczone przez aktywny stan śladów bodźców.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.