Szukasz kursu specjalistycznego z BHP, SEP lub kursu excel? Kurs edukacyjny!

Przebieg recepcji w odbiciu pamięciowym

Analiza wszystkich wyżej przykładowo podanych i pozostałych przypadków zapamiętywania przez człowieka materiału obrazowego wykazała, że w każdej sytuacji spostrzegania jakichkolwiek przedmiotów zostają one włączone świadomie lub nieświadomie w struktury p o j ę c i o w o – m y ś 1 o w e i jako takie utrwalone. Odzwierciedlanie myślowe polega na ujmowaniu ogólnych i istotnych cech przedmiotów oraz ich związków, zależności i stosunków. W toku spostrzegania przedmiotów odzwierciedlanie dokonuje się z jednej strony w postaci rozpoznawania ich jako przedmiotów określonego rodzaju, z drugiej strony – w postaci ujmowania ich różnorodnych stosunków. Zakres, w jakim to się dokonuje, zależy od sposobu podania materiału i od przygotowania osoby. Im bardziej nowy przedmiot jest nie znany, im mniej wyraźnie zostały uwidocznione w obrazie jego cechy i stosunki z innymi przedmiotami, tym bardziej odbicie jest zgeneralizowane, tym mniejszy zakres odzwierciedlonych członów i zależności, tym uboższe zapamiętywanie. W takiej sytuacji objaśnienie, napis czy wręcz instrukcja kierują odzwierciedleniem, kierują myślowym wiązaniem składników materiału, ułatwiają włączanie ich w struktury myślowe przez nie zaktywizowane i w nowe, powstające w procesie recepcji – kształtując odbicie pamięciowe.

Podobnie jak dla materiału obrazowego, tak i dla materiału tekstowego decydujący w przebiegu zapamiętywania w tworzeniu się odbicia pamięciowego jest przebieg recepcji, są te procesy rozumienia i poznawania, jakie zachodzą przy czytaniu czy słuchaniu tekstu. Zarówno przy odzwierciedlaniu materiału obrazowego, jak i tekstowego zachodzi proces wyodrębniania poszczególnych składników przedmiotowych i ujmowania ich wzajemnych stosunków, poczynając od zewnętrznych, czasowo- -przestrzennych, a kończąc na obiektywnych.

Analizowane tutaj przypadki pochodzą z grupy eksperymentów GE-43, z której zdaję sprawę w dalszym ciągu tego rozdziału. Ograniczam się do przytoczenia skrajnych, granicznych przypadków tekstu bardzo abstrakcyjnego z jednej i bardzo konkretnego z drugiej strony. Dla każdego z nich przedstawiam dwa odbicia pamięciowe, najgorsze i najlepsze, dające orientację w skali różnic.

Tekst nr 1 jest fragmentem z książki R. Ingardena Spór o istnienie świata (tekst ten in extenso przytoczony jest na s. 360). Schemat struktury myślowej tego fragmentu spróbowałem przedstawić na ryc. 61.

Analiza odbicia pamięciowego na tym tle wykazuje, że nawet u tych osób, które najgorzej zapamiętały tekst, w odbiciu pamięciowym zawarte są wszystkie cztery grupy treściowe.

Przy materiale bodźców pierwszosygnałowych zapamiętywanie dokonuje się w ogromnej większości przypadków przez włączanie ich jako składników treściowych do aktywizowanych (proces myślenia) struktur pojęciowych. Przy zapamiętywaniu tekstu bodźce słowne aktywizują struktury pojęciowe i ich różnorodne powiązania odzwierciedlające powiązania przedmiotów i zjawisk w obiektywnej rzeczywistości. W obu przypadkach udział myślenia w tworzeniu się odbicia pamięciowego jest ogromny, ale sytuacje są odmienne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.