Szukasz kursu specjalistycznego z BHP, SEP lub kursu excel? Kurs edukacyjny!

Uwrażliwienie uczuciowe

Uwrażliwienie uczuciowe jest w pewnej mierze proporcjonalne do siły i jakości przeżytych uczuć w trakcie odbioru podniet kulturowych i do podźwięków nastrojowych. Stopień proporcjonalności jest jednak zmienny, bo zależny od okoliczności, przede wszystkim od rozpiętości między sytuacjami przedstawionymi w danym utworze a prawdą życiową, znaną jego odbiorcy. Uwrażliwienie uczuciowe jest tym bardziej subtelnie trwałe, im więcej w danym utworze jest prawdy, w szczególności tzw. prawdy psychologicznej: im bardziej przekonywająca jest jego treść ze względu na prawdopodobieństwo przedstawionych w niej sytuacji, cech przypisywanych ludziom, motywów i poczynań. Sytuacje, motywy i poczynania mało prawdopodobne mogą wprawdzie wywołać gwałtowne emocje, lecz śladów wyraźnych nie pozostawiają. Odnosi się to do literatury kryminalno-sensa- cyjnej i w ogóle do podniet sensacyjnych.

Na uwrażliwienie uczuciowe wpływ ma nie tylko stopień prawdopodobieństwa obiektywnych sytuacji, lecz również stopień przystosowania do potrzeb uczuciowych odbiorcy podniet kulturowych. A więc prawda psychologiczna ich treści urabia uczucia tym snadniej, im bardziej treść leży na linii „marzeń i snów” odbiorcy. Uczucia odbiorcy są tym silniejsze, a „śladowe” uwrażliwienia tym trwalsze, im lepiej autor przemawia do wyobraźni odbiorcy, im bardziej upoglądawia dane sytuacje i poczynania bohaterów utworu. Rzecz w tym, że uczucia łatwiej wyzwala konkretna i naoczna sytuacja niż rozważania abstrakcyjne. Otóż, przemawiając do wyobraźni odbiorców, wyzwala w nich wspomnienia konkretów: aktywizuje pogotowie skojarzeń możliwych.

Uwrażliwienie uczuciowe pod wpływem podniet kulturowych zdaje się być tym większe, im mniej jest sprzeczności między oddziaływaniem różnych utworów na tego samego odbiorcę. Wre:zc:e, uwrażliwienie to jest tym subtelniejsze, im bardziej są zróżnicowane przekonywające sytuacje, przedstawione w danym utworze, przystosowane zasadniczo do doświadczenia, wiedzy i nawyków uczuciowych odbiorcy. Np. subtelną wrażliwość w dziedzinie lektury moralnej wyrabiać możemy lekturą, gdy czytelnik ma już „we krwi” podstawowe zasady, nawyki i postawy moralne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.